Diagnoza

Terapia 

Profilaktyka  

 

 

 

 Oferta dla przedsiębiorstw

Publikacje Inspiracje

 

Publikacje

Ryzyko i chaos

Funkcjonowaniu współczesnego przedsiębiorstwa towarzyszy poczucie chaosu. Każe to poszukiwać rozwiązań, które pomogą zrozumieć zachodzące procesy. Pomocna w tym względzie może okazać się teoria chaosu. Zwiększa ona możliwości kontroli ryzyka.  
Duże nadzieje budzi zależność definiowana jako chaos deterministyczny. W działaniach, które wydawały się posiadać charakter przypadkowy, pozornie nie powiązany, można doszukać się zależności, a co za tym idzie poddać je kontroli. Repertuar instrumentarium kontrolnego może zostać więc znacznie poszerzony, szczególnie, gdy uwzględni się stany zaskakujące, nieoczekiwane, a te m.in. generują niepewność. W tym sensie, wykorzystanie idei chaosu deterministycznego redukuje niepewność w działaniu przedsiębiorstwa. Zmniejsza ewentualność strategicznego zaskoczenia. W ujęciu praktycznym należy poszukiwać atraktorów, które opisywałyby związki między pozornie przypadkowymi stanami. 
Niewątpliwie, interesującą kategorią jest również bifurkacja (parametr kontrolny). W punktach bifurkacji układ nabywa nowe cechy. Dochodzi do zmiany jakościowej. Punkty bifurkacji występują zarówno w sferze działań przedsiębiorstwa, jak i w jego otoczeniu. Mogą to być np. cykl życia organizacji, cykl życia okazji . O bifurkacji mówi się na przykład wtedy gdy, dochodzi do takiej zmiany, iż przedsiębiorstwo zbankrutuje, albo odnowi się. Poszukiwanie bifurkacji może być dokonywane przy zastosowaniu różnych formuł diagnostycznych m.in. ze względu na obszary funkcjonalne przedsiębiorstwa. Bifurkacje w otoczeniu przedsiębiorstwa określają jego zdolność do adaptacji . 
Dla aparatu kontrolnego, a szczegółowiej dla systemów wczesnego ostrzegania i systemów wczesnego rozpoznania, istotną przesłanką jest fakt, iż słabe sygnały, mogą ulec gwałtownej eskalacji, i doprowadzić do jakościowych zmian w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. Należy jednak przy tym pamiętać, aby nie wpaść w pułapkę szczegółów. Może bowiem dojść do sytuacji, w której wszelkie istotne sygnały są słabo identyfikowalne, a wszystko inne to po prostu zwykły szum. 
Dla identyfikacji szans, ciekawą ideą inspirowaną przez teorię chaosu, jest utrzymywanie organizacji w stanie permanentnego wzburzenia. W sferze realnej będą to inicjatywy gospodarcze (produkcyjne, handlowe, kapitałowe) głównie o charakterze dywersyfikacyjnym. Takie chaotyczne działania, odbierane jako przypadkowe, stwarzają większą szansę wykorzystania nadarzających się okazji niż uporządkowane poczynania organizacji o stabilnych strukturach, w wysokim stopniu sformalizowanych, prowadzących wyspecjalizowane działalności . 
Kolejnym wątkiem, który może znaleźć zastosowanie w zarządzaniu ryzykiem, jest nieliniowość ze swym mechanizmem wzmocnienia. Wzmocnienie może oznaczać eskalację zagrożeń, ale również szans rynkowych. Zidentyfikowanie szans rynkowych o wysokim potencjale wzmocnienia, może stworzyć jakościowo nową sytuację przedsiębiorstwa na rynku. Szanse rynkowe o takim potencjale generowane są np. przez zjawisko mody, nowe technologie, konflikty zbrojne. 
Z analizy teorii dyskontynuacyjnych wynika jeszcze jeden ważny wniosek: jakościowa stabilność na poziomie strategicznym, nie oznacza ilościowej stabilności na poziomie operacyjnym. W konsekwencji, aby zachować kontrolę nad ilościowymi odchyleniami na poziomie operacyjnym (tak aby nie doprowadziły do strategicznego zaskoczenia) należy zidentyfikować zależność obrazowaną przez atraktor. 
  
 

Dr Sławomir Wyciślak 

Korzystanie z publikacji musi respektować przepisy prawa autorskiego. Przy odwoływaniu się do treści publikacji należy podać dokładne źródło.

 

 Oferta dla przedsiębiorstw

Publikacje Inspiracje